آشنایی با کلونینگ مولکولی

«درسنامه‌های این آموزش در حال نهایی سازی برای انتشار هستند.»

کلونینگ مولکولی مجموعه‌ای از تکنیک‌های پیشرفته زیست‌فناوری است که امکان تولید DNA نوترکیب و تکثیر هدفمند آن در یک میزبان زنده را فراهم می‌کند. توانایی انتقال، اصلاح و بیان ژن‌های انسانی یا سایر موجودات در سیستم‌های ساده‌تری مانند باکتری‌ها و مخمرها، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای علوم زیستی مدرن به شمار می‌آید؛ دستاوردی که زیربنای تحول در درمان، تولیدات بیولوژیک و ارتقای کیفیت زندگی انسان بوده است.

این حوزه طی دهه‌های گذشته مسیر رشد چشمگیری را پیموده و امروز در قلب پژوهش‌ها و صنایع زیست‌فناوری قرار دارد. کلونینگ مولکولی به پژوهشگران و متخصصان امکان می‌دهد ایده‌های نوآورانه خود را عملی کنند و انواع محصولات بیولوژیکی را با بازدهی بالا، هزینه معقول و استانداردهای صنعتی تولید کنند. بخش قابل توجهی از موفقیت جهانی بیوتکنولوژی، بر پایه همین فناوری شکل گرفته است.

از کاربردهای کلونینگ مولکولی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تولید آنتی ژن های نوترکیب با اهداف تشخیصی
• تولید پروتئین های درمانی
• تولید واکسن های نوترکیب
• تولید پپتیدهای ضد میکروبی
• تولید سایتوکاین های نوترکیب
• و…

با توجه به نقش بنیادی این تکنیک در پژوهش‌های مدرن زیستی و پروژه‌های صنعتی، یادگیری و تسلط بر آن می‌تواند به شکل چشمگیری کیفیت رزومه و جایگاه حرفه‌ای افراد را ارتقا دهد. شرکت‌ها و مراکز تحقیقاتی متعدد در داخل و خارج از کشور به متخصصانی نیاز دارند که مهارت عملی و دانش کافی در این حوزه داشته باشند.

آموزش آشنایی با کلونینگ مولکولی

این آموزش بخشی از مجموعه آموزشی تکنیک‌های مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی است که در آن به بررسی انواع تکنیک‌های بیوتکنولوژی پرداخته می‌شود. کورس پیشنهادی قبل از این آموزش، آشنایی با بیوتکنولوژی است که اگر آن را نگذرانده‌اید، توصیه می‌شود ابتدا آن آموزش را مشاهده نمایید. در آشنایی با کلونینگ مولکولی، قصد داریم تا شما را با این تکنولوژی جذاب و مهم آشنا کنیم. زیربنای این تکنیک و گام‌های آن را یکی یکی بررسی خواهیم کرد تا ذهنیت شما آماده یادگیری نکات تخصصی‌تر کلونینگ مولکولی شود. باید به این نکته اشاره کرد که این آموزش در رده متوسط از لحاظ درجه سختی قرار دارد و پوشش ۱۰۰ درصدی تمام جزئیات کلونینگ مولکولی نیست. در این آموزش پا را از مقدمات فراتر گذاشته و با دانش قابل قبولی پیرامون کلونینگ مولکولی مواجه خواهید شد. بنابراین، اگر قصد دارید شیوه طراحی و پیاده سازی یک آزمایش کلونینگ مولکولی را به شکل کامل و با تمام جزئیات فرا گیرید، این موضوع در فصل مختص کلونینگ مولکولی در دوره آموزشی متخصص مهندسی پروتئین پوشش داده می‌شود. اما اگر قصد دارید تا با کلونینگ مولکولی تا سطح متوسط آشنا شوید و بنیان این تکنیک را اصولی فرا گیرید، این آموزش مناسب شماست.

مخاطبین

مخاطبین اصلی این آموزش دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های بیوتکنولوژی (تمامی گرایش‌ها) و بیولوژی (تمامی گرایش‌ها) هستند. اما سایر رشته‌ها مانند ایمونولوژی، بیوشیمی، ژنتیک، هماتولوژی، گروه میکروب‌شناسی، مهندسی شیمی، و تمامی علاقمندان نیز می‌توانند از این آموزش استفاده کنند. در طراحی و ارائه درسنامه‌های این آموزش تلاش بر این بوده تا نکات به شیوه‌ای ارائه گردند که هر دانش‌پذیر با هر سطح و مقطع تحصیلی بتواند با آن ارتباط گیرد. همه چیز از پایه شروع خواهد شد و تا سطح متوسط پیش می‌روند.

تکنیک‌های تکمیلی

باید به این موضوع اشاره کرد که کلونینگ مولکولی یک تکنیک واحد نبوده و مجموعه‌ای از تکنیک‌ها همچون PCR، استخراج DNA، الکتروفورز و … نیز در انجام آن نقش دارند. در این آموزش فرض بر این است که شما هیچ پیش‌زمینه‌ای در مورد تکنیک‌های تکمیلی مورد استفاده در کلونینگ مولکولی ندارید. نکات پیرامون این تکنیک ها به شکل کاربردی ارائه خواهند شد، اما از ورود به جزئیات تخصصی هر کدام پرهیز می‌شود، چرا که این تکنیک‌ها به شکل مستقل در مجموعه آموزشی تکنیک‌های مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی، ارائه شده‌اند و در صورت علاقه، می‌تواند جهت آموزش بیشتر، به دوره‌های اختصاصی هریک در این مجموعه، مراجعه نمایید.